Erken Dönem İslam Hukuk Tarihindeki Hukuk Ekollerinin Oluşumunda Coğrafya, Kültür ve Sosyal Şartların Etkisi

Abstract

İslam fıkıh mezhepleri olarak da nitelendirilen İslam hukuk okullarının doğuş ve gelişim seyrinebaktığımızda bunların bulundukları bölgenin renklerini taşıdıklarını söylemek mümkündür. Makaleye konuolarak seçtiğimiz ekoller İslam hukuk tarihinde Sünni hukuk ekolü olarak bilinen ve mensubu bakımındangünümüze kadar ulaşan Hanefi, Maliki, Şafii ve Hanbeli hukuk ekolleridir. Zikri geçen her bir ekolün neş’etettiği coğrafyanın ihtiyaç ve şartlarına göre şekillendiğini ifade edebiliriz.Çalışmada bu okulların ortaya çıkış ve gelişim seyirleri incelenerek, birçok İslam hukuk tarihi ve mezheplertarihi alanında yazılmış eserlerdeki detaylı bilgileri tekrardan kaçınarak, söz konusu okulların bulunduklarıcoğrafya, kültür ve sosyal şartların mezhebin metodolojik farklılıklarına ve oluşturdukları hukuk normlarınaetkisinin ne ölçüde olduğu gün yüzüne çıkarılmaya çalışılmıştır.

When we look at the birth and development of Islamic law schools, it is possible to say that they carrythe structure of the region. Theese schools we chose as subjects are Hanafi, Shafii, Maliki andHanbali that known as Sunni law school in the history of Islamic law.It is possibleto say thattheeseshoolsare shaped by the needs and conditions of the geography in which they are located.In this study, we examined that emergence and development of theseschools and avoided repetition ofdetailed information swhich were written in the History of Islamic Law books. We tried to show that levelof effects of schools' culture and geography on the methodologic differences of mazhabsand legal norms.