Yetim Arketipi Işığında Hatice Meryem’in Yetim Romanı

Abstract

20. yy’ın önemli psikanalisti Carl Gustav Jung’un bilinçaltı üzerine yaptığıçalışmalar neticesinde boyut kazanan kavramlardan biri de “kolektifbilinçaltı”dır. Hocası Freud’un bilinç ve bilinçaltı kavramlarına paralelolarak bilinçaltının kişisel ve kolektif olarak ikiye ayıran Jung’un çalışmaları,kişiliğin (psişe) keşfi ve analizi üzerine yapılan çalışmalara kaynaklıketmiştir. Kolektif bilinçaltı, kişinin atalarından miras kalan ve nesilden nesileaktarılabilen bir bilinçaltıdır. Bu bölgede arketipler meydana gelir ve buarketipler, anlatı metinlerinde ortak, yinelenen bazı sembolleri barındırır.Böylece bu metinlerdeki kişilerin tekrarlanan ortak davranışlarının sebepleriüzerinde yorumlar yapmamıza imkân verir.Bu çalışmada günümüz Türk hikâye ve romanının dikkat çekiciisimlerinden biri olan Hatice Meryem’in Yetim adlı romanı, Jung’un arketipkuramı ışığında “yetim arketipi” üzerinden değerlendirilecektir.