Türk Müzik Kültüründe Bir Patronaj Aracının Kökeni Üzerine İnceleme “Musıkî Tahsili İçin Avrupa’ya Öğrenci Gönderme”

Abstract

ÖZETOrta Asya’daki ilk Türk topluluklarından günümüze gelinceye kadar, eğitim olgusu devlet yöneticileritarafından üzerinde hassasiyetle durulan bir konu olmuştur. Osmanlı İmparatorluğu’nun kuruluşundanCumhuriyet dönemine kadar birçok eğitim kurumu teşkil edilmiş ve bu kurumlar sayesinde hem örgünhem de yaygın eğitim türleri imkânlar doğrultusunda verilmeye çalışılmıştır. Osmanlı Devleti’nde zamanlayerleşen patrimonyal yönetim anlayışı ise bu kurumların gerek ortaya çıkmasında gerekse işlerliğinisürdürmesinde en önemli unsurlardan birisi olmuştur.Türk tarihi içerisinde önemli değişimlerin yaşandığı Tanzimat dönemine gelindiğinde ise geçmişten gelengeleneksel eğitim kurumlarının yanı sıra yeni eğitim kurumları da açılmaya başlamıştır. Genelliklemodel olarak batı eğitiminin alındığı bu yenileşme, devam eden zaman diliminde Avrupa’ya öğrencigönderme ile pekiştirilmeye çalışılmıştır. Bu gelişmeler Avrupa’ya öğrenci gönderme şeklinde somutlaşanyeni bir patronaj aracının da ortaya çıkmasını sağlamıştır.Bu araştırmada; Tanzimat döneminde ortaya çıkan Avrupa’ya öğrenci gönderme stratejisinin, Cumhuriyetdönemine kadar geçen sürede müzik sanatına ne ölçüde yansıdığı araştırılmıştır. Bu çerçevedeilk olarak ilgili literatür taranmış ve Avrupa ülkelerine musiki eğitimi için gönderilen öğrencilere aitBaşbakanlık Osmanlı Arşivleri'nde bulunan evraklar örnek gösterilerek araştırma konusu aydınlatılmayaçalışılmıştır.