Hemodiyalize giren hastalar ile renal transplantasyon yapılan hastalarda anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesinin karşılaştırılması

Abstract

Amaç: Kronik böbrek yetmezliği, yaşamı tehdit eden, önemli ölçüde iş gücü kaybına ve komplikasyonlara yol açan, her yaş grubunu, etkileyen bir hastalıktır. Renal replasman tedavilerindeki (RRT) artan bilgi ve teknolojiye rağmen, KBY hastalarında anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesi ile morbidite ve mortalite arasında çok yakın ilişki saptanmıştır. Bu araştırma hemodiyalize (HD) giren hastalar ile renal transplantasyon (Tx) yapılan hastalarda anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesinin karşılaştırılması amacıyla planlandı. Materyal ve metod: Toplam 90 hasta (50 hemodiyaliz 40 renal transplantasyon) alındı. (ortalama yaş 51,63±16.1; yaş aralığı 17-84; Hemodiyaliz grubunda 32 erkek, transplantasyon grubunda 31 erkek). Veriler; Beck Anksiyete Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği ve SF-36 yaşam kalitesi ölçeği kullanılarak toplandı. İstatistiksel analizde ki kare testi, varyans analizi, Independent Samples t Test kullanıldı. Bulgular: Gruplar sosyodemografik açıdan benzer özelliklere sahipti. Her iki grupta benzer oranda anksiyete ve depresyon görüldü. Kadınların anksiyete ve depresyon puanı erkeklerden daha yüksek bulundu. Diyalize girme süresi ile depresyon ve anksiyete arasında ilişki yokken transplantasyon süresi ile anksiyete ve depresyon arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Yaşam kalitesi alt ölçeklerinden fiziksel fonksiyon, fiziksel rol güçlüğü, emosyonel rol güçlüğü, vitalite, genel sağlık ve fiziksel komponent puanı HD grubunda daha düşük saptandı (p<0,05). Yaşam kalitesi skoru kadın ve erkeklerde benzer bulundu. Bir işte çalışıyor olmanın; yaşam kalitesini olumlu etkilediği görülmüştür. Sonuç: Bu çalışma sonuçları, RRT'sinin (HD ya da Tx) yaşam kalitesini etkilediğini, depresyon ve anksiyete gibi psikolojik problemlere eğilim yarattığını göstermiştir. Bu hastaların psikiyatrik değerlendirmeye alınması ve eğer gerekiyorsa psikiyatrik tedavi programlarının da başlatılması hem hastaların psikososyal adaptasyonlarını kolaylaştıracak hem de tedavinin başarısını ve hastanın yaşam kalitesini arttıracaktır.Objective: Chronic Renal Failure is an illness that threats the life, decreases the working-power capacity importantly and accuring the variety complications is seen all of ages group. In spite of increasing the information and technology in Renal Replacement Treatment (RRT), In patients with chronic renal failure, there was a very close relationship between anxiety,depression,quality of life and morbidity, mortality. This research was designed to compare anxiety,depression, and the quality of life in hemodialysis (HD) patients and renal transplant (Tx) patients. Materials and Methods: A total of 90 patients ( 50 HD, 40 Tx) were included (the mean age of 51.63 ±16.1; range 17-84 years; in HD group 32 male, in Tx 31 male). Data was collected using the Beck Anxiety Inventory, Beck Depression Inventory and the SF-36 quality of life scale. Chi-square test, analysis of variance, independent samples t test were used for statistical analysis Results: .Both of groups had similar socio-demografic characteristics. There were no significant difference in anxiety and depression score between the groups (p>0,05). Anxiety and depression scores were higher in women . There were no correlation between long-term dialysis treatment with anxiety and depression but there were statistically significant difference between transplantation time with anxiety and depression. The quality of life sub-scales of physical function, physical role difficulties and role emotional distress, vitality, general health and physical component scores were found lower in HD group (p<0,05). Quality of life scores were similar in males and females. We found a positive correlation between quality of life and working in a job. Conclusion: The research results showed that RRT (HD or Tx) influenced quality of life, tending psychological problems like depression and anxiety. The patients should be taken into psychiatric evaluation and if necessary, initiating psychiatric treatment programs, will increase the success of treatment and improve the quality of life as well as to facilitate psychosocial adaptation of patients. Key words: Anxiety, depression, hemodialysis, quality of life, renal transplantation.