Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemeleri içtihatları ışığında TCK m.142'de düzenlenen nitelikli hırsızlık suçları

Abstract

Hırsızlık suçu 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 141 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. 141. maddede hırsızlık suçunun temel hali düzenlenmiştir. Eylemin zilyedinin rızası olmadan başkasına ait bir taşınır malın açıktan veya gizlice çalınması durumunda basit hırsızlık suçu oluşmaktadır. 142. maddede ise 13 adet nitelikli hal düzenlenmiştir. Bu bentler kapsamında eylemin hangi bendi ihlal ettiğinin tespiti önem arz etmektedir. Bazı durumlarda olayın karmaşıklığı nedeniyle hangi bent kapsamına girdiğinin tayini sorun teşkil edebilmektedir. Bu nedenle bir eylem ele alınırken suçun hangi tarihte işlendiği, eylemin nerede, ne zaman ve ne şekilde gerçekleştiği hususlarının iyi araştırılması gerekmektedir. Bu kapsamda içtihatlar ışığında bir değerlendirme yapılmıştır. Eylemin bina içerisinde, ulaşım araçları içinde, açık alanda, elde veya üstte taşınması gibi hususlar eşyanın bulunduğu yerle alakalı olup eşyanın çalındığı yerin irdelenmesi gerekmektedir. Diğer yandan kamu yararına tahsis edilen ya da afet veya felaket için hazırlanan eşya olması durumunda eşyanın özgülenme amacının araştırılması gerekmektedir. Kişinin malını koruyamayacak durumda olması, beden ve ruh bakımından kendini savunamayacak olması halleri mağdurun içinde bulunduğu zor durumun mevcudiyetiyle ilgili olup bunun belirlenmesi gerekmektedir. Haksız yere ele geçirilen ve taklit anahtar, bilişim sistemlerinin kullanılması, tanınmamak için tedbir alınması halleri ise failin aktif çabasının ve yönteminin açıkça ortaya konmasını gerektiren durumlardır. Suçun sıvı veya gaz halindeki enerji hakkında işlenmesi suçun konusunun vahametiyle alakalıyken doğal bir afetin meydana getirdiği kargaşadan yararlanarak hırsızlıkta ise toplumun içinde bulunduğu zor durum nedeniyle eylemin vahameti değerlendirilmelidir. Diğer yandan suç sonucunda haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımı alanında kamu hizmetinin aksaması söz konusu ise suçun sebep olduğu kamusal aksaklık göz önünde bulundurulmalıdır. Esasen her bir nitelikli halde fiilin ağırlığı söz konusudur. Ancak bazılarında malın niteliği veya bulunduğu yer nedeniyle, bazılarında mağdurun içinde bulunduğu durum nedeniyle, bazılarında ise failin yöntemindeki kararlılık ve çaba nedeniyle daha ağır cezalar düzenlenmiştir. Kısacası her bir bentte; suçun konusunun niteliği, fiilin ağırlığı ve suç işleme kastındaki yoğunluk gibi kıstaslar gözetilerek çeşitli nitelikli haller düzenlenmiştir.

Crime of theft is regulated in the articles 141 et seq. of Turkish Penal Code, No. 5237. In art. 141 basic form of robbery is regulated. Accordingly, taking a movable property from where it is placed without permission of its possessor is basic form of theft crime. In art. 142 there is 13 qualified form of robbery is regulated. In these context it is important to determine which unlawful action violates which sub clause. In some cases, this determination process might be hard because of the complexity of occurrence. Therefore, when discussing an action, it should be cleared out that the moment when the crime was committed, where, when and how the action took place. In this context an evaluation was made in the light of case law. Issues such as carrying the action inside the building, in means of transportation, in an open area, in the hand or on the person are related to the location of the item. So, the place where the item was stolen must be examined. On the other hand, in cases where goods are allocated for the public benefit or prepared for disaster or catastrophe, the purpose of allocating the goods must be investigated. The situations where the person is unable to protect his property or to defend himself physically and mentally are related to the difficult situation the victim is in and this needs to be determined. Unjustly seized keys and counterfeit keys, use of information systems, and taking precautions to avoid being recognized are situations that require the active effort and method of the perpetrator to be clearly revealed. While committing a crime about liquid or gaseous energy is related to the seriousness of the subject of the crime, in the case of theft by taking advantage of the chaos caused by a natural disaster, the gravity of the action should be evaluated due to the difficult situation the society is in. On the other hand, if there is disruption of public services in the field of communications, energy or railway or air transportation as a result of the crime, the public disruption caused by the crime should be taken into consideration. to sum up, in each clause; Various qualified situations are regulated by taking into account criteria such as the protected legal value, the individual or social interest violated by the perpetrator, and the intensity of the intention to commit a crime.