YANGINDAN KAYNAKLANAN ZARARA DAİR MÜŞTEREK AVARYA GARAME PAYININ KASKO SİGORTASINDAN ÖDENMESİ

Abstract

Müşterek avarya Türk Ticaret Kanunu (TTK)’nda deniz kazaları\rbaşlığı altında düzenlenmiştir. Müşterek avarya TTK’da Ortak bir deniz\rsergüzeştine (macerasına) atılmış olan gemiyi, yükü, diğer eşyayı ve\rnavlunu birlikte tehdit eden bir tehlikeden onları korumak amacıyla ve\rmakul bir hareket tarzı oluşturacak şekilde, bile bile olağanüstü bir fedakârlık yapılması veya olağanüstü bir gidere katlanılması hâlinde “müşterek avarya hareketi” olarak tanımlanmıştır.\rMüşterek avarya ilan edilmesi halinde taraflar bir dispeç (dispatch)\rraporu hazırlatmakta ve zarar paylaşımı; gemi, yük ve henüz ödenmemiş\r(kaybı söz konusu ise) ya da hariç sözleşmede (franco) tutulmuş değilse\rnavlun arasında yapılmaktadır. Genellikle müşterek avaryanın hangi\rkurallara göre çözüleceği taraflar arasındaki çarter party (carter party)\rveya konişmento (bill of ladings) arkasında yer alan sözleşme hükümleri\rile düzenlenmektedir. Çoğunlukla taraflar müşterek avarya garame pay-laşımını (general average pro-rata shares) York-Anvers hükümlerine\rgöre yapmaktadırlar. Hangi tarihli hükümlerin uygulanacağını da yine\rtaraflar kararlaştırmaktadırlar.\rMüşterek avarya garame payının ise kara taşıtları kasko sigortasından karşılanması çok yaygın bir durum değildir. Ancak uluslararası\rtaşıma yapan şirketler genellikle tırları için deniz ayağı mevcut olan durumlarda ro-ro gemilerinin imkanlarından faydalanmakta ve taşıma araçlarının ilgili limana deniz yoluyla geçirilmesini sağlamaktadırlar. Dolayısıyla sürekli bu hizmeti gerçekleştiren kara taşıtlarının sahiplerinin\rmüşterek avarya garame payı ödemek durumunda kalmaları halinde bunun araç sigortasından ödenip ödenemeyeceği konusu ile karşılaşmak\rmümkündür. İşte bu makalede müşterek avarya garame payının kasko\rsigortasından karşılanabilip karşılanamayacağı hususu değerlendirilecektir.