Hikâye yoluyla 'arz-ı hâl': XVI. yüzyıl şairlerinden Mîrzâ'nın Mesnevisi (Metin-inceleme)

Abstract

Bu çalışmada, XVI. yüzyılda yaşadığı tespit edilen Mîrzâ mahlaslı şair ve Kanuni Sultan Süleyman dönemi vezirlerinden Semiz Ali Paşa adına kaleme aldığı, tek nüshası Viyana Milli Kütüphanesi'nde mixt 442 numarada kayıtlı olan mesnevisi incelenmiştir. Üç bölümden oluşan bu çalışmanın giriş bölümünde söz konusu eser üzerine yapılan literatür taraması yer almaktadır. Çalışmanın birinci bölümü iki alt başlığa ayrılmaktadır. İlk kısımda şair Mîrzâ'nın biyografik kaynaklar, dönem kronikleri ve mesnevisinden hareketle hayatı hakkındaki bilgileri ortaya konulmaya çalışılmıştır. İkinci kısımda şairin mesnevisi hakkında temel bilgiler sunulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünü mesnevinin incelemesi oluşturmaktadır. İki alt başlığa ayrılan bu bölümde, ilk alt başlıkta şairin mesnevisi aruz, kafiye ve redif açısından incelenmiştir. İkinci alt başlıkta ise eser muhteva yönünden değerlendirilmiştir. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise mesnevinin çeviri yazısına yer verilmiştir.In this study, one of the 16th century poets Mîrzâ and his mesnevi were examined. He was written his mesnevi for the name of Semiz Ali Paşa who was the one of the viziers of the reign Kanuni Sultan Süleyman. Only one of the copy of mathnawi is registered in the Vienna National Library at mixt 442. The study has three parts and introduction starts with a literature review about Mîrzâ and his mathnawi. The first part of the study is divided into two subheadings. In the first part, it was tried to reveal information about poet Mîrzâ's life based on biographical sources, chronicles and his mathnawi. In the second part, basic information about mathnawi was presented. The second part of the study consists of the examination of the mesnevi in different ways. In the second chapter, which is divided into two subheading, in the first subheading, the poets's mesnevi is examined in terms of aruz, rhyme and redif. In the second subheading, determinations were made regarding the content of mathnawi. In the third and last part of the last part of the study includes the transcription of the mathnawi.