Oğuz Atay'ın Tehlikeli Oyunlar romanında ulusal alegorinin parodisi

Abstract

Bu çalışmada, Fredric Jameson'ın Üçüncü Dünya devletleri nitelendirmesine sebep olan ulusal alegori kavramının Oğuz Atay'ın Tehlikeli Oyunlar romanındaki yansımaları ele alınmıştır. Bu yansımalar, Oğuz Atay'ın ele alınan romanında ulusal alegorinin parodisini yapması üzerinden açığa çıkarılmıştır. Türk modernleşme sürecinin Batı'ya göre gecikerek başlamış olması ulusal alegorinin temellerini oluşturmuştur. Aynı zamanda romanda, Oğuz Atay'ın roman kişisi Hikmet üzerinden ulusal alegorinin ortaya çıkardığı aydının çıkmazı ele alınmıştır. Çalışmamız, giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, ulusal alegorinin kuramsal zemini açığa çıkarılmış ve Türk edebiyatındaki tartışmalar ele alınarak ulusal alegorinin Türk romanındaki yansımaları irdelenmiştir. Bunu takiben birinci bölümde, çalışmamızın asıl konusu olan Oğuz Atay'ın Tehlikeli Oyunlar romanında aydın-yazar parodisi, sorumlu aydın ve sorunlu aydın başlıkları altında tartışılmıştır. Son olarak ise ikinci bölümde, aydının kimlik krizinin parodisi; "geleneğe bakış", "kimlik krizi: var ol(a)manın dayanılmaz ağırlığı", "kültürel kriz: "Doğu-Batı" sorunu", "tarihe bakış" ve "ulusal kimlik vurgusu" başlıkları altında incelenmiştir.

In this study, the reflections of the national allegory concept, which caused Fredric Jameson's characterization of Third World states in Oğuz Atay's novel, Dangerous Games are addressed. These reflections are revealed through Oğuz Atay's parody of national allegory in his novel. The fact that the Turkish modernization process started later than the West has formed the basis of national allegory. At the same time, in this novel, the dilemma of the highbrow revealed by the national allegory is discussed through the main character Hikmet. This study consists of an introduction and two parts. In the introduction part, the theoretical basis of the national allegory is revealed and the reflections of the national allegory in the Turkish novelism are examined by discussing the debates in Turkish literature. In the following chapter -the first chapter-, highbrow-author parody in the following novel, which is the main subject of our study, has been discussed under the titles of responsible highbrow and problematic highbrow. Finally, in the second part, the parody of the highbrow's identity crisis has been examined under the headings of "view to tradition", "identity crisis: the unbearable weight of being (or not being) existing", "cultural crisis: East-West problem", "the outlook for history" and "emphasis on national identity".