Somali’de Doğaçlama İnfilak Aygıtı Patlamalarında Sağ Kalanların Yaralanma Paternleri

Abstract

Amaç: Yaralanmalar dünya genelinde sıkça görülen sağlık sorunlarındandır. Patlamalar, yaralanmaların başlıca sebeplerindendir. Doğaçlama İnfilak Aygıtıları’nın (DİA) yaklaşık yarısına sebep olduğu patlamalar, dikkate değer sayıda insanın hayatını etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı 1 Ocak 2018- 31 Aralık 2018 tarihleri arasındaki, Somali’de bir hastanedeki DİA patlamaları sonucu yaralanıp sağ kurtulan hastaların demografik özelliklerini ve yaralanma paternlerini incelemektir. Gereç ve Yöntem: 907 hasta anket yoluyla prospektif ve kesitsel olarak değerlendirilmiştir. Verileri analiz etmek için SPSS programı kullanılmıştır. Bulgular: DİA patlamalarının yarıdan fazlası (%64.1, n=581) saldırı amaçlı yapılmış, %35.9’u (n=326) ise kazara gerçekleşmiştir. DİA hastalarının çoğunluğu genç ve erişkin nüfusu oluşturan 21-50 yaşlarındaki (n = 600, %66.1) kişilerdir. Bunu 20 yaşın altında 199 (%21.9) ve 50 yaşın üzerinde 108 (%11.9) birey izlemektedir. Yaralananların %65.1’i (n=590) erkek, %34.9’u (n=317) kadındır. DİA patlamaları sonucu ekstiremiteler (n = 580, % 63.9), abdomen (n = 235, % 25.9), baş-boyun (n = 85, % 9.4) ve diğer vücut kısımları (n = 7, % 0.8) yaralanmıştır. Hastanede uygulanan işlemler şu şekildedir: 520 (% 57.3) hastaya cerrahi eksplorasyon uygulanmıştır ve 387 (% 42.7) hastaya debridman yapılmıştır. Sonuç: Çalışmanın sonuçları DİA patlamalarından en sık yaralanan vücut bölgesinin ekstiremiteler olduğunu ve daha çok erkeklerin bu durumundan etkilendiğini göstermektedir. Olayın kapsamını daha iyi anlamak için ülke genelinde çalışmalar yapılmalıdır.