OSMANLI EĞLENCE MÜZİĞİ GELENEKLERİNDE SOSYO-KÜLTÜREL ETKİLEŞİMLER

Abstract

Osmanlı toplumunda eğlence kültürü, köklü geleneklerden beslenen ve toplumun sosyo- kültürel dönüşüm evreleriyle eşzamanlı olarak farklı nitelikler kazanan dinamik bir altyapıya sahiptir. Bu dönüşüm evreleri, kültürel etkileşimlerin en yoğun şekilde yaşandığı şehir merkezlerinde daha belirleyici bir biçimde toplum hayatına yön vermiştir. Eğlence dünyasında orijinal performans alanlarının gelişmesine imkân veren bu kültürel doku, yerli sanatçıların uzak kültürlerle yakın temaslar kurmalarının zeminini hazırlarken, komşu kültürlere ait eğlence geleneklerine de yeni perspektifler kazandırmıştır. Eğlence kavramının popülariteye dönük doğası, bir yandan yerellikleri araçsallaştırırken, diğer yandan daha kozmopolit bir çerçevede, dışa dönük niteliklerini de pragmatik bir biçimde bünyesine katar olmuştur. Sonuç olarak, kendini toplumsal süreçlere, koşullara, tercihlere … göre yeniden uyarlayan dinamik bir eğlence müziği repertuarı, Osmanlı şehir kültürünü simgeleyen ya da yansıtan nitelikler kazanarak gelişimini sürdürmüş; kültür değişimlerinin koşulladığı kaçınılmaz süreçlerden de etkilenerek, kimi zaman ya unutulmuş, ya da nitelik değiştirerek zamana uyarlanmıştır.