SSCB DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE KIRGIZ TİYATROSUNUN OLUŞUMUNA TARİHLER, YAPITLAR VE ÖNEMLİ ŞAHSİYETLER ÜZERİNDEN GENEL BİR BAKIŞ

Abstract

Sovyet yönetim sisteminin çöküşünden sonra gelen süreçtebağımsızlığını elde etmiş ülkelerin sahne sanatlarına getirdikleriyenilikler ciddi ve önemli araştırma konusudur.Türkiye’de dünya tiyatro tarihi çalışmalarına genel olarakbaktığımızda, alan uzmanlarının daha çok Avrupa ve Kuzey Amerikatiyatro tarihi üzerine yoğunlaştıkları dikkat çekmektedir. Çoğunluğu Batımenşeli olan bu çalışmaların yanı sıra Rus tiyatrosu üzerine de bazıaraştırmalara rastlamak mümkün. Ancak Sovyet yönetimindeki ülkelerintiyatroları ile ilgili araştırma ve incelemelere neredeyse hiç yerverilmemiştir. Bu açığı gidermek amacıyla Kırgızistan’da tiyatronungelişimi üzerine eldeki çalışma hazırlanmıştır.Türkiye’de konu üzerine bir araştırma olmadığı için bu çalışmada,Kırgız Tiyatrosu’nun belli bir dönemi derinlemesine ele alınmamıştır.Bunun yerine, SSCB yönetimi altında Kırgızistan’da tiyatro kültüründenbaşlayarak, SSCB sonrası ve bağımsızlığına kavuştuğu 25 yıllık süreceyer verilmiştir. Kırgız Tiyatrosu’nun bu süreçte geçirdiği aşamalar vegünümüze kadar olan gelişmeler, eğilimler tarihsel olarak oyun yazarları,oyuncular, yönetmenler, tiyatro toplulukları ve tiyatro yapıtları üzerindenele alınmıştır. Araştırmada Kırgızistan Tiyatro tarihi hakkında genel birbilgi vermek hedeflenmiştir. Bu sayede, okuyucunun Kırgızistan’datiyatronun gelişimini, totaliter rejimin, komünizmin etkisi altındakifaaliyetlerini, kapitalizmin etkilerini, milli-öz tiyatro arayışlarını vekendine dünya tiyatrosunda yer bulma çabalarını, sadece tarihler,oyunlar, tiyatro toplulukları ve önemli şahsiyetler üzerinden genel vebütüncül bir perspektif ile algılaması amaçlanmıştır. Makalede isimlerinden bahsedilen sanatçıların izledikleri yol,eğilim ve metotlar, daha sonraki çalışmalara konu edinilmesi ve kaynakoluşturabilmesi bakımından bu çalışmanın yeni araştırmalara zeminoluşturacağı düşünülmektedir.