Türkiye’de Cari Sağlık Harcaması, Ekonomik Büyüme ve Doğumda Beklenen Yaşam Süresinin ADRL Sınır Testi ile Analizi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de 1980-2018 yılları arasında ekonomik büyüme, cari sağlık harcamasının GSYİH oranı ile doğumda beklenen yaşam süresine ait değişkenlerin aralarındaki ilişkiyi ADRL sınır testi ile incelemektir. ADRL (4,3,3) sınır testi uzun dönem katsayı sonuçlarına göre, doğumda beklenen yaşam süresindeki %1’lik artışın, cari sağlık harcamasının gayri safi yurtiçi hasıla oranını yaklaşık %31.15 oranda arttırdığı istatiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca ekonomik büyümedeki %1’lik artışın, cari sağlık harcamasının GSYİH oranını yaklaşık %0.28 arttırdığı istatiksel olarak anlamlılığı test edilmiştir. ADRL (4,3,3) hata düzeltme modelinde hesaplanan hata terimi katsayı sonucuna göre, kısa dönemde oluşan dengesizliklerin yaklaşık 4 yıl sonunda uzun dönem denge değerine doğru yakınsayacağı sonucu çıkarılır. Analiz sonucunda, doğumda beklenen yaşam süresi ile ekonomik büyüme değişkenlerinin cari sağlık harcamasının gayri safi yurtiçi hasıla oranına etkisi incelenmiş ve değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişkinin olduğu sonucuna varılmıştır.

The purpose of this study, economic growth in the years 1980-2018 in Turkey, the relationship between the variables of life expectancy at birth is to examine current health expenditure to GDP ratio of the ADRL limit test. According to the ADRL(4,3,3) limit test long-term coefficient results, it was determined that %1 increase in life expectancy at birth increased the ratio of current health expenditure to gross domestic product by approximately %31.15. In addition, the statistical significance was tested that %1 increase in economic growth increased the GDP ratio of current health expenditure by about %0.28. According to the result of the error term coefficient calculated in the ADRL(4,3,3) error correction model, it is concluded that the imbalances that occur in the short term will converge towards the long term equilibrium value at the end of 4 years. In the analysis the effect of life expectancy at birth and economic growth variables on the current health expenditure GDP ratio was examined and it was concluded that there was a long-term relationship between the variables.