Çavuşes of the sublime porte during the third quarter of the 16th century and the Ottoman administrative organisation

Abstract

Divan çavuşları, Osmanlı Devleti'nde en üst karar alma organı olan Divan-ı Hümayun'a bağlı olarak çalışan, çavuşbaşı / başçavuş denilen idari yetkili tarafından yönetilen memur topluluğudur. Saray içerisinde ve dışında farklı alanlarda görevler üstlenmiş olan Divan çavuşları, pozisyonları ve gelirleri itibariyle üst düzey bir cemaattir. Bu çalışmada, 16. yüzyılın üçüncü çeyreğinden hükümlerin yer aldığı 3, 6, 7, 9 ve 12 numaralı Mühimme Defterleri temel alınarak, Divan çavuşları için uzmanlaşma ve yetkinlik gibi kavramların söz konusu olup olmadığı araştırılmıştır. Söz konusu defterlerden, divan çavuşları tarafından teslim edildiği tespit edilen hükümler üzerinden, türlü kriterler belirlenerek bir tasnif çalışması yapılmıştır. Bu bağlamda, uzmanlaşma ve yetkinlik kavramları üzerinden, Divan çavuşlarının çalışma sistemleri anlaşılmaya çalışılmıştır. Divan çavuşlarının ulaştırılmasını üzerlerine aldıkları hükümlerin teslim süreçlerinin ele alındığı bu çalışmada, aynı zamanda bu çavuşların merkez-taşra iletişiminde üstlendiği rol de incelenmiştirThe çavuşes of the Sublime Porte were a group of bureaucrats who worked under the Divan-ı Hümayun, the highest decision-making body in the Ottoman Empire, and was managed by an administrative authority called Çavuşbaşı / Başçavuş. These çavuşes, who had undertaken duties in different fields inside and outside the palace, were a prestigious corps in terms of their positions and income. The main object of this study is to determine whether there were any criterion of specialization and competence for the çavuşes of the Porte. This scrutiny is based on the Mühimme registers 3, 6, 7, 9 and 12, which contain orders from the third quarter of the 16th century. A classification was carried out by determining certain functions based on the orders determined to be delivered by the çavuşes of the Porte from the aforementioned registers. In this context, based on the concepts of specialization and competence, the working systems of the çavuşes have been analyzed. In this study, where the firman delivery processes of the çavuşes was discussed, the role of the çavuşes in the central-provincial communication is problematized as well.