Cerrahın ergonomisi: Jinekolojik vakalarda laparoskopi vevNOTES karşılaştırması

Abstract

Bu tez çalışması cerrahi uygulamalarda ergonominin önemini vurgulayarak cerrahların karşılaştığı fiziksel zorlukları ortaya koymayı ve laparoskopi ile vNOTES yöntemlerini ergonomik açıdan karşılaştırmayı amaçlamaktadır ve İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde gerçekleştirilmiştir. Minimal invaziv girişimler sırasında cerrahların uzun süre sabit ve rahatsız edici pozisyonlarda çalışmaları, boyun, omuz ve sırt bölgelerinde yoğunlaşan kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarına neden olmaktadır. Literatürde, cerrahi eğitimde ergonominin yeterince ele alınmadığı ve mevcut kılavuzların bilinirliğinin düşük olduğu belirtilmektedir. vNOTES tekniği, vajinal cerrahiye kıyasla daha doğal bir cerrah duruşu sağlaması nedeniyle ve dinamik hareketleri ile, kas-iskelet sistemi sorunlarının azaltılmasına katkı sunabilecek bir yöntem olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca, operasyon süresi ve cerrah konforu açısından laparoskopiye göre avantajlar sağlayabileceği öne sürülmektedir. Bununla birlikte, yöntemin ergonomik üstünlüklerinin geniş kapsamlı klinik çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir. Araştırmada, Türkiye'de laparoskopi ve vNOTES uygulayan cerrahlar arasında bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların demografik özellikleri, mesleki deneyimleri, vaka sayıları, operasyon süreleri, ağrı varlığı ve ergonomi bilgileri incelenmiştir. Çalışmaya 80 cerrahın verileri dâhil edilmiştir. Bulgulara göre laparoskopi sırasında boyun, omuz, sırt ve bel bölgelerinde daha yüksek ağrı oranları raporlanmış, vNOTES yönteminde ise ağrı düzeyleri daha düşük bulunmuştur (boyun: LS=2,2, vNOTES=1,6, p=0,009; omuz: LS:2,3, vNOTES=1,4, p=0,001; sırt: LS:2,6, vNOTES=1,7, p<0,001; bel: LS:2,8, vNOTES=1,6, p=0,003) Bunula birlikte laparoskopide kadın cinsiyette xi olmak daha şiddetli ağrı deneyimlediği bulunmuş ve bu farklılık sırt ve belde istatistiksel anlamlılığa ulaşmıştır (sırt: kadın=3,3, erkek 2,2, p=0,0024; bel: kadın=3,4, erkek 2,5, p=0,009). Katılımcıların önemli bir kısmı ergonomi kılavuzlarını bilmediğini (LS=%33, vNOTES=% 63) ve bu alanda resmi eğitim almadığını (LS=%69, vNOTES=%84) ifade etmiştir. Bu durum, cerrah sağlığının korunması, mesleki performansın desteklenmesi ve operasyon kalitesinin artırılması için ergonomi temelli eğitim programlarının geliştirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Çalışma, vNOTES'un potansiyel ergonomik avantajlarını ortaya koyan ilk anket çalışmasıdır ve gelecekte yapılacak araştırmalara zemin hazırlamaktadır.This thesis emphasizes the importance of ergonomics in surgical practice, aiming to identify the physical challenges faced by surgeons and to compare laparoscopy and vNOTES techniques from an ergonomic perspective. The study was conducted at Istanbul Medeniyet University, Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital, Department of Obstetrics and Gynecology. During minimally invasive procedures, surgeons are often required to maintain fixed and uncomfortable positions for prolonged periods, leading to musculoskeletal disorders concentrated in the neck, shoulder, and back regions. In the literature, ergonomics has been reported as insufficiently addressed during surgical training, with low awareness of existing guidelines. The vNOTES technique is considered to contribute to reducing musculoskeletal problems by allowing a more natural surgical posture and dynamic movements compared to traditional vaginal surgery. It is also suggested to offer advantages over laparoscopy in terms of operation time and surgeon comfort. However, its ergonomic superiority needs to be confirmed by larger-scale clinical studies. In this study, a survey was conducted among surgeons in Türkiye performing laparoscopy and vNOTES. Demographic characteristics, professional experience, number of cases, operation durations, pain presence, and ergonomic knowledge of the participants were examined. Data from 80 surgeons were included in the analysis. The findings demonstrated that pain scores were significantly higher in the neck, shoulder, back, and lumbar regions during laparoscopy, whereas the vNOTES approach was associated with markedly lower pain levels (neck: LS=2.2 vs. vNOTES=1.6, p=0.009; shoulder: LS=2.3 vs. vNOTES=1.4, p=0.001; back: LS=2.6 vs. vNOTES=1.7, p<0.001; lumbar: LS=2.8 vs. vNOTES=1.6, xiii p=0.003). Moreover, female surgeons undergoing laparoscopy reported more severe pain compared to their male counterparts, with statistically significant differences observed in the back and lumbar regions (back: female=3.3 vs. male=2.2, p=0.0024; lumbar: female=3.4 vs. male=2.5, p=0.009). In addition, a considerable proportion of participants indicated a lack of awareness of ergonomic guidelines (LS=33%, vNOTES=63%) and the absence of formal training in this area (LS=69%, vNOTES=84%). This highlights the necessity of developing ergonomics- based training programs to protect surgeon health, support professional performance, and improve surgical quality. The study represents the first survey investigating the potential ergonomic advantages of vNOTES and provides a foundation for future research.