Uykusuzluk Şikayetleri ve Uyku Kalitesi Temel Ölçeğinin Türkçe Geçerlilik ve Güvenirliği

Abstract

Giriş: Uyku bozukluğu, birçok hastalığa neden olması ve toplumda yaygın görülmesi nedeniyle önemlidir. Bu nedenle uyku bozukluklarını taramak için bazı araçlar geliştirilmiştir. Çalışmamızın amacı bu araçlardan kısa ve uygulanması kolay olan Uykusuzluk Şikayetleri ve Uyku Kalitesi Temel Ölçeğinin Türkçe geçerlilik ve güvenirliğini araştırmaktır. Yöntem: Çalışma, 30 Temmuz-30 Ekim 2020 tarihleri arasında aile hekimliği polikliniğimize başvuran 20-40 yaş arası 180 bireyde yapılmıştır. Ölçek alanında uzman kişiler tarafından önce İngilizce'den Türkçe'ye, sonra tekrar İngilizce'ye çevrilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik form, Pittsburgh Uyku Kalite Ölçeği ve Uykusuzluk Şikayetleri ve Uyku Kalitesi Temel Ölçeği uygulanmıştır. Dört hafta sonra aynı örneklemden 30 kişilik küçük bir gruba tekrar testi uygulandı. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik dağılım ve ortalama, faktör analizi, Pearson korelasyon testi, Cronbach ? güvenirlilik katsayısı analizleri kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya katılanların %53,3’ü (n=96) kadın, %46,7’si (n=84) erkektir. Çalışmaya dahil olan bireylerin yaşları 20-40 yaş aralığında olup ortalama yaşları 30,6 ± 5,6’dır. Ölçeğin Cronbach alfa katsayısı 0,752 hesaplanmıştır. Birinci ve ikinci uygulamalardaki toplam test puanları arasındaki korelasyon değeri 0,639 (p<0.01) bulunmuştur. Faktör analizi sonucunda ölçeğin iki faktörlü bir yapı sergilediği anlaşılmıştır. Ölçeğin orijinal çalışmasında da iki faktörlü yapıdan söz edilmektedir. Sonuç: Çalışmamızda, Uykusuzluk Şikayetleri ve Uyku Kalitesi Temel Ölçeğinin Türk toplumunda geçerli ve güvenilir bir tarama ölçeği olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Kısa olması ve kolay uygulanabilmesi nedeniyle günlük pratikte yaygın olarak kullanılabilecek olması nedeniyle önemlidir.