İnfertilite tedavisi gören kadınlarda ruh sağlığı, sosyal destek ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Bu araştırma infertilite tedavisi gören kadınların ruh sağlığı, sosyal destek ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla ilişki arayıcı bir araştırma olarak gerçekleştirildi. Araştırma İstanbul'da Anadolu Yakasında bir kadın doğum hastanesinin infertilite polikliniğinde Ocak-Haziran 2023 tarihleri arasında 241 infertilite tedavisi gören kadın ile gerçekleştirildi. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Doğurganlık Sorunları Yaşayan Kişiler İçin Hayat Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplandı. Veriler frekans, yüzde ortalama, standart sapma, t-testi, Tek yönlü varyans analizi (Anova) ve Pearson korelasyon analizi ile değerlendirildi. Kadınların yaş ortalaması 30,26±5,37 olup %45,6'sı üniversite ve üzeri eğitim almıştır. Kadınların %42,8'inin ansiyete açısından, %54,4'ünün depresyon açısından riskli olduğu belirlendi. Algılanan sosyal destek puan ortalaması 58,02±17,35, FERTİQOL Ölçeği toplam puan ortalaması 62,83±16,37 bulundu. Depresyon riski olmayanların daha fazla sosyal destek algıladıkları belirlendi (p<0,05). Algılanan sosyal destek arttıkça anksiyete riskinin ve depresyon riskinin azaldığı belirlendi (p<0,05). Anksiyete riski olmayanların FERTİQOL Ölçeği tüm alt boyut ve toplam puan ortalamalarının anksiyete riski olanlara göre daha yüksek olduğu saptandı (p<0,05). Araştırmada algılanan sosyal destek arttıkça yaşam kalitesinin arttığı belirlendi (p<0,05). Yaşları 21-25 yaş grubundaki kadınların, eşleri ortaokul altında eğitim alan kadınların, hiç çocuğu olmayanların, hiç infertilite tedavisi görmeyenlerin, infertilite hakkında bilgisi olmayanların, primer infertilite olanların, sağlığını kötü değerlendirenlerin ve fiziksel aktivite yapmayan kadınların FERTİQOL Ölçeği toplam puan ortalaması düşük bulundu (p<0,05). İnfertilite tedavisi gören kadınlara tanı ve tedavi süreciyle ilgili gerekli bilgilendirmeler yapılması, sosyal destek sistemlerini tanımaları ve etkili kullanabilmeleri için yönlendirilmelidirler. Ayrıca yaşam kalitelerinin ve ruh sağlıklarının arttırılmasına yönelik eğitim programları planlanmalıdır.This study was conducted as a correlational research to determine the relationship between mental health, social support and quality of life of women undergoing infertility treatment. The study was conducted in the infertility outpatient clinic of a gynecology hospital on the Anatolian side of Istanbul between January-June 2023 with 241 women undergoing infertility treatment. Data were collected using the Descriptive Information Form, Hospital Anxiety and Depression Scale, Multidimensional Perceived Social Support Scale and Quality of Life for People with Fertility Problems (FERTİQOL) Scale. Data were evaluated using frequency, percentage, mean, standard deviation, t-test, one-way analysis of variance (ANOVA) and Pearson correlation analysis. It was determined that 42.8% of the women were at risk for anxiety and 54.4% were at risk for depression. The mean score of perceived social support was 58.02±17.35 and the mean total score of the FERTİQOL Scale was 62.83±16.37. It was determined that those without depression risk perceived more social support (p<0.05). As the perceived social support increased, the risk of anxiety and depression decreased (p<0.05). It was determined that the mean scores of all sub-dimensions and total scores of the FERTİQOL Scale of those without anxiety risk were higher than those with anxiety risk (p<0.05). In the study, it was determined that quality of life increased as perceived social support increased (p<0.05). The mean total score of the FERTİQOL Scale was found to be lower in women aged 21-25 years, women whose husbands had less than secondary school education, women who had never had children, women who had never received infertility treatment, women who had no knowledge about infertility, women who had primary infertility, women who evaluated their health poorly and women who did not perform physical activity (p<0.05). Women undergoing infertility treatment should be informed about the diagnosis and treatment process, and they should be guided to recognize and effectively use their social support systems. In addition, training programs should be planned to improve their quality of life and mental health.