Embedded Self-Narratives in Theoritical Sciences: Do Scientific Books in the Ottoman Empire Have Any Function for Self-Narratives?

Abstract

In this article, the information given by scholars in regards to themselves in the books written in the fields of sciences such as philosophy, mathematics, medicine, etc. in the Ottoman Empire since its foundation will be traced. First, the reasons for including the information in question in such books will be determined. Subsequently, these informations will be evaluated in terms of the life of the scholar, the history of the field, the scientific environment of the period, and socio-political epistemology. The main argument in this article is that the information in question provides complementary autobiographical data for to the life stories of scholars and offers specific backgorund information in terms of philosophy and history of science. These two basic arguments will be tried to be supported with books selected from the fields of anmuzaj, astronomy (ilm al-hay’a), medicine, etc. Thus, the use of the books written in different scientific fields as sources for the self-narratives of the Ottoman period will be demonstrated using examples.

Bu çalışmada, Osmanlı Ülkesi’nde kuruluşundan itibaren hikemî, riyâzî, tıbbî, vb. bilimler alanlarında kaleme alınan eserlerde bilginlerin kendileri hakkında verdikleri malumatların izi sürülecektir. Öncelikle söz konusu malumatların bu tür kitaplarda yer alma gerekçeleri tespit edilmeye çalışılacaktır. Akabinde bu malumatların hem bilginin hayatı, hem alanın tarihi, hem dönemin ilmî ortamı, hem de sosyo-politik epistemolojisi açısından değerlendirmesi yapılacaktır. Makaledeki temel iddia, söz konusu malumatların bilginlerin hayat hikâyeleri için tamamlayıcı otobiyografik bilgi sundukları, felsefe-bilim tarihi açısından ise oldukça hususî arka-plan bilgisi verdikleridir. Enmûzec, ilm-i hey’et (astronomi), tıb, vb. sahalardan seçilecek eserlerle söz konusu iki temel iddia temellendirilmeye çalışılacaktır. Böylece farklı bilim alanlarında yazılmış eserlerin Osmanlı dönemi ben-anlatıları için kaynak olarak kullanımı örneklerle gösterilecektir.