MERAGİ’NİN MAKASIDÜ’L-ELHAN VERSİYONLARI YAHUT YENİDEN ADLANDIRMA YAPILABİLİR Mİ? TIMURLU ŞAHRUH VE OSMANLI MURAD ARASINDA MERAGİ

Abstract

Türk Müziği tarihini temsil eden kahramanların hayatları hakkında bilinmeyenleri araştırmak Türk müzikologlarının araştırma alanlarından biridir. Biyografilerin sağlıklı yazılabilmesi bu araştırma sonuçlarına bağlıdır. Dünya müzikologları da bu alanda çaba harcamıştır. Abdülkadir Meragi ya da Maragalı Abdülkadir Türkiye’de 1925’ten bu yana araştırılan Doğu ya da Türk müziği tarihinin önemli bir şahsiyetidir. O, hem müzik nazariyatçısı hem icracı hem de nazariyat yorumcusu olarak yerli ve yabancı araştırmacıların ilgisini çekmiştir. Bu makalede ele alınan eserlerinden Makasıdü’l-elhan’ın tespit edilen yazmalarının çeşitli eserlerde tam bir listesi verilmiştir. Fakat bütün araştırmacılar Makasıd yazmalarının tek bir eser, tek bir kompozisyondan oluşan eser olarak düşünmüş, bazılarının diğerlerine göre eksik olduklarını ifade etmişlerdir. Gerçekte ise bu araştırmada, bütün Makasıd yazmalarının tek bir kompozisyondan oluşmamakta olduğu karşılaştırmalı metin yöntemi ile ortaya konulması amaçlanmıştır.  Tek bir kompozisyondan oluşmayan aynı adı taşıyan eserler arasında edisyon kritik metodu uygulanamayacağı tespit edilmiştir. Makasıdü’l-elhan yazmalarının aynı adı taşısa bile üç versiyon oldukları bu üç versiyonun ancak iki gurup Makasıd versiyonuna indirilebileceği bu araştırmanın sonuçlarından biridir. Makasıd’ın birinci gurubu Sultan Şahruh Timuri adına, ikinci gurubu ise ikinci Murad Osmani adına yazılmış yazmalardır ve kompozisyonları yüzde doksan oranında faklıdır.